TÁCH DÒNG GEN MÃ HOÁ MỘT CHẤT ỨC CHẾ TRIPXIN CỦA HẠT BÍ ĐỎ (CUCURBITA MAXIMA) CMTI-V VÀ BiỂU HIỆN Ở E.COLI
Các protein ức chê tripxin (TI) của hạt các cây họ bầu bí (Cucurbitaceae) tuy được
phát hiện muộn hơn các TI thực vật khác nhưng đã được quan tâm nghiên cứu nhiêu vì
chúng có những đạc tính quí về m ặt khoa học và có tiềm năng ứng dụng lớn.
Hạt của háu hết các loại bầu bí kê cả 2 TI có cấu trúc vòng mới được phát hiện từ hạt
gấc [4] đêu có TI với khôi lượng phân tứ vào khoáng 3 kDa, có 3 cầu clisunfua, chúng dược
xếp thành một họ mới, họ TI báu bí (squash inhibitor) [9). Trong sô các TI họ bầu bí, các TI
phân tứ thấp của hạt bí đỏ (CMTI-I, III) được phát hiện sớm hơn cả và ngoài tác dụng ức
chế tripxin các TI này còn ức chế factor Xlla [6] (proteinaz-xerin xúc tác cho phản ứng đẩu
tiên trong quá trình đông máu). Gần đây [7] người ta còn phát hiện thỏm một TI khác từ
hạt bí dỏ, CMTl-V khác với các CMTI đã biết, CMTI-V bao gồm 68 axit amin, và chi có 1 cẩu
đisuníua, có khỏi lượng phân tử là 7,lkDa, có tính kiềm và cũng có tác dụng ức chê đặc hiệu
factor XIla. Tuy nhiên hàm lượng TI này ở hạt bí đỏ tương đôi thấp, vì vậy đà có một scY
công trình nghiên cứu sử dụng kỹ thuật ADN tái tô hợp đê tách dòng gen mã hoá chúng
[ 1,2,13,14] với hy vọng có thể sản xuất bằng các biện pháp Công nghệ Sinh học.
